Bugün Oracle VirtualBox kullanarak büyük ölçekli şirketlerin IT altyapılarını kendi bilgisayarımızda deneyimleyebileceğimiz, izole bir simülasyon ortamı kuracağız.
Windows Server 2025 ISO
Sanal makinemizi ayağa kaldırmadan önce, içinde çalışacak ve bize kullanım arayüzü sunacak olan işletim sisteminin kurulum imajını (ISO) temin etmeliyiz. İİhtiyacınız olan ISO dosyasını indirmek oldukça kolay; Microsoft Evaluation Center adresini ziyaret edip "Windows Server 2025" bölümüne gitmeniz yeterli. İlgili sayfadaki "Dowloand the ISO" seçeneğini seçmeli ve ilgili bilgileri doldurarak dosyayı indirmelisiniz.
Şimdi asıl işlemlerimizi gerçekleştireceğimiz "Oracle VirtualBox" kurulumuna ve ilk makinemizi kurma kısmına geçelim.
Oracle VirtualBox
Kurulum
Her şeyden önce, sanal makinelerimizi oluşturacağımız ve sistem kaynaklarını paylaştıracağımız Oracle VirtualBox'ı bilgisayarımıza kurmamız gerekiyor. Bunun için VirtualBox'ın web sitesini ziyaret ederek "VirtualBox Platform Packages" bölümünden işletim sisteminize uygun sürümü indirebilirsiniz. Setup dosyasını çalıştırıp hızlı ve kolay kurulumu tamamladıktan sonra atlamamamız gereken çok önemli bir adım daha var: VirtualBox Extension Pack. Yine aynı sayfadan indirebileceğiniz bu eklenti paketi, ayağa kaldıracağınız sanal sunuculara USB 2.0/3.0 desteği, disk şifreleme ve gelişmiş uzak masaüstü özellikleri gibi tam da kurumsal yapılarda aradığımız ekstra yetenekleri kazandıracak.
Tanıtım
Sol Navigasyon Menüsü (Ana Araçlar) Bu bölüm, VirtualBox'ın arka plan bileşenlerini yönettiğiniz yerdir.
- Home (Ana Sayfa): Şu an bulunduğunuz ekrandır. Yeni bir sanal makine (VM) oluşturduğunuzda, makinenin adı ve çalışma durumu bu sol menünün hemen altında bir liste olarak belirecektir.
- Extensions (Eklentiler): Bir önceki adımda kurduğumuz "Extension Pack"in listelendiği ve yönetildiği alandır. Gerekirse buradan güncellemeleri veya kaldırma işlemlerini yapabilirsiniz.
- Media (Medya Yöneticisi): Burası oldukça kritiktir. Sanal sunucunuzun sabit disk dosyalarını (.vdi formatında) ve CD/DVD imajlarını (Windows Server .iso dosyası gibi) merkezi olarak yönetir. İleride sanal sunucunuzun disk kapasitesini artırmak isterseniz işlemi buradan yapacaksınız.
- Network (Ağ Yöneticisi): Sanal makinelerinizin fiziksel ağınızla veya birbirleriyle nasıl haberleşeceğini ayarladığınız yerdir. Örneğin, geliştirdiğiniz bir otomasyon senaryosunda (n8n veya UiPath ile) ana makinenizden sanal sunucudaki bir servise istek atmanız gerekecekse, buradan bir "Host-Only" veya "NAT Network" ağı yapılandırmanız gerekecektir.
- Cloud (Bulut): Oracle Cloud (OCI) hesabınızı bağlayarak lokaldeki makineleri buluta, buluttakileri lokalinize aktarmanızı sağlar. Sadece yerel bir test ortamı kuracağımız için şu an burayı kullanmayacaksınız.
- Resources (Kaynaklar): CPU ve RAM kullanım profillerini veya bilgisayarınızın genel kaynak durumunu izleyebileceğiniz bölümdür.
Üst Araç Çubuğu (Hızlı İşlemler) Ekranın üst kısmında, yan yana duran büyük ikonlu butonlar, en sık yapacağınız işlemleri barındırır.
- New (Yeni — Yıldız/Artı İkonu): Birazdan Windows Server'ı kurmak için ilk tıklayacağınız buton budur. Size sanal makinenin donanımını (RAM, işlemci çekirdeği, disk boyutu) belirleyeceğiniz sihirbazı açar.
- Open (Aç): Önceden oluşturulmuş veya başka bir bilgisayardan kopyalanmış bir sanal makine yapılandırma dosyasını (.vbox) bu bilgisayara tanıtmak için kullanılır.
- Preferences (Tercihler — İngiliz Anahtarı): VirtualBox'ın global ayarlarıdır. Best Practice Notu: Kuruluma başlamadan önce buraya girip "Default Machine Folder" (Varsayılan Makine Klasörü) yolunu kontrol etmenizi öneririm. Sanal makineler varsayılan olarak "C:\Users\KullaniciAdi\VirtualBox VMs" içine kurulur. Eğer C diskinde yeriniz azsa, bunu geniş kapasiteli başka bir diske yönlendirmek en doğrusudur.
- Import / Export (İçe / Dışa Aktar): Sanal makineleri tek bir paket dosya (.ova formatında) haline getirip yedeklemek veya başka sistemlere taşımak için kullanılır. Sunucuyu kurup tüm konfigürasyonları bitirdikten sonra temiz bir "Export" almak hayat kurtaran bir yedekleme pratiğidir.
İlk Sanal Makinemizi Kuralım
VirtualBox arayüzümüzdeki "New" butonuna tıklayarak yeni bir kuruluma başlayabiliriz. Karşımıza çıkan ekranda makinenize bir isim vermeli ve indirmiş olduğunuz ISO dosyası ile bir işletim sistemi seçeneği seçmelisiniz. Kurulum ekranındaki seçenekleri seçerken şu iki kritere dikkat etmemiz yeterli: Bizim kuracağımız ortamlar için en ideal versiyon Standard sürümdür (Datacenter devasa veri merkezleri için tasarlandığından lokal ortamımıza fazladır). Buradaki en kritik nokta ise mutlaka "Desktop Experience" ibaresi olanı seçmektir. Eğer bunu seçmezseniz (Server Core sürümü), alışık olduğunuz Windows masaüstü yerine sadece komutlarla yönetilen siyah bir ekranla baş başa kalırsınız.
Tüm kurulum detaylarını adım adım inceleyerek ilerlemek istiyorsanız "Proceed with Unattended Installation" seçeneğini kaldırarak devam edebilirsiniz. Biz seçili bir şekilde devam edeceğiz, kısaca anlatmak gerekirse windows kurarken karşımıza çıkan "Dili seçin, klavyeyi seçin, diski biçimlendirin, kullanıcı adı oluşturun" gibi uzun ve tıklamalı aşamaları atlayacağız.
İlk kısmı tamamladıktan sonra user name ve password gibi bilgileri girdiğimiz kısma geçmiş olacağız. Bu kısımda User Name kısmına admin administrator benzeri bir şey yazabilirsiniz. Password kısmına ise unutmayacağınız bir şey yazmalısınız çünkü sunucu açıldığında sisteme bu şifreyle giriş yapacaksınız. OS Installation Options kısmında ise key kısmını boş bırakabilirsiniz çünkü Microsoft üzerinden indirmiş olduğumuz ISO dosyasının 180 gün deneme sürümü mevcut. Bu kısımdaki hostname sizin bilgisayar isminiz olacaktır, bunun bilincinde bir isim yazabilirsiniz.
Domain name kısmında herhangi bir değişiklik yapmaya gerek yok. Kurumsal ortamlarda (büyük şirketlerin IT altyapılarında) bilgisayarlar tek başlarına hareket etmezler; merkezi bir yönetici sunucuya (Active Directory) bağlı olurlar. Bu merkezi yapının bir ismi vardır ve tam olarak bu kısımda kullanılır (Örneğin: sirketismi.com.tr).
Son olarak ortadaki "Install Guest Additions" (Misafir Eklentilerini Kur) yazan kutucuğu kesinlikle işaretleyin. Bu eklenti; sanal makineniz kurulduktan sonra ekran çözünürlüğünü monitörünüze göre tam ekran yapabilmenizi, farenizin sanal makine ile kendi bilgisayarınız arasında takılmadan geçiş yapmasını ve iki bilgisayar arasında metin kopyala-yapıştır yapabilmenizi sağlayan en kritik sürücü paketidir.
2. kısmı da tamamladıktan sonra 3. kısımda makinemizin kaç çekirdek olacağını ve bellek tahsilini gerçekleştireceğiz.
Kaynak ataması yaparken unutmamamız gereken altın kural şudur: Kullandığınız donanım buluttan gelmiyor, tamamen kendi lokal bilgisayarınızdan koparılıp sanal makineye veriliyor. VirtualBox kurulum ekranındaki renkli kaydırma çubuğu tam da bu yüzden var. Kaynak ayarını yeşil alanda tuttuğunuz sürece hiçbir problem yaşamazsınız. Ancak heyecana kapılıp sınırı aşar ve kırmızı alana geçerseniz, kendi bilgisayarınızı tabiri caizse "nefessiz" bırakarak donmasına veya tamamen kilitlenmesine sebep olabilirsiniz.
Kurulumu tamamlamadan önceki son durağımız: Depolama alanı. Hatırlatmakta fayda var; burada belirlediğiniz kapasite de yine kendi bilgisayarınızın hard diskinden karşılanacak. Karşımıza çıkan "Hard Disk File Type" ekranında VDI (VirtualBox Disk Image) seçeneğiyle ilerliyoruz. Eğer bu makineyi ileride VMware veya Hyper-V gibi başka ortamlara taşıma niyetiniz yoksa, en yüksek performansı VirtualBox'ın kendi formatı olan VDI ile alırsınız.
Disk boyutunu ayarlarken asıl dikkat etmeniz gereken yer "Pre-allocate Full Size" (Tam Boyutu Önceden Ayır) kutucuğudur. Bu kutucuğu işaretlerseniz, belirlediğiniz alanın tamamı bilgisayarınızdan o an tahsil edilir. İşaretlemeden bırakırsanız (Dinamik), sanal makineniz sadece ihtiyaç duyduğu kadar yer kaplar ve siz içine yeni kurulumlar yaptıkça yavaş yavaş büyür.
Tüm kısımları tamamladıktan sonra normal şartlarda "Finish"e diyerek kuruluma başlıyor olmamız gerekmekte fakaatt çok önemli bir koşulu sağlıyor olmamız gerekiyor. Anlatalım. VirtualBox'ın bir sanal makineyi tam performansla (hızlıca) çalıştırabilmesi için bilgisayarınızın işlemcisindeki Donanımsal Sanallaştırma (VT-x) teknolojisine doğrudan erişmesi gerekir.
Eğer ki Windows 11'in bir güvenlik önlemi olan Çekirdek Yalıtımı (Core Isolation / Memory Integrity) bilgisayarınızda Açık (Enabled) durumda ise arka planda VirtualBox'ın bu güce erişmesini engeller.
Donanım gücüne erişemeyen VirtualBox, mecburen yazılımsal bir taklit yöntemi olan NEM (Native Execution Mode) yani kendi tabiriyle "Snail Mode" (Salyangoz Modu)'na geçer ve bu mod çok yavaştır.
İlgili özelliğin kapalı olduğunu kontrol etmek için arama çubuğunuza Core Isolation (Türkçe: Çekirdek Yalıtımı) yazın özellik açık ise kapatın. Kapattıktan sonra bilgisayarınızı yeniden başlatmanız gerektiğini lütfen unutmayın.
Sanal Makinemizde Windows Server Kurulumu ve Sanal Makinemize ilk Erişim
Bu kısımda belirtmemiz gereken önemli bir nokta var. Sanal makinemizin ekranı açıldığında sağ alt köşede bulunan simgeler arasında yeşil renkte bir kaplumbağa işareti varsa bir şeyler ters gidiyor demektir.
Bu simge VirtualBox'ın NEM yani Native Execution Mode olarak çalıştığını ifade eder. Peki bu ne demektir? Bu duruma Snail Mode yani salyangoz modu da denmektedir. VirtualBox işletim sisteminizde bulunan Donanımsal Sanallaştırma Teknolojisini (Intel, kendi işlemci mimarisi için VT-x; AMD ise kendi işlemcileri için AMD-V kullanmaktadır) kullanamadığında sanal makinenizi otomatik olarak bu modda yani Snail Mode'da çalıştırır. Bu mod VirtualBox'un sanallaştırma teknolojisini yazılımsal olarak taklit ettiği fakat çok çok çok daha yavaş bir moddur. Dolayısıyla önce bu problemi çözmeliyiz. Problemi çözmek için aşağıda yer alan Medium yazımdaki yönergeleri takip edebilirsiniz.
Sorunu çözdükten sonra ilgili makinenizin penceresini çarpıya basıp power off the machine diyerek kapatmalı ve makinenizi remove etmeniz gerekiyor. Bilgisayarınızı restart ettikten sonra yukarıdaki kurulum aşamalarını tekrar ederek aşağıdaki ekrana geldiğinizde bu sefer kaplumbağa simgesi yerine "V" harfini görebilirsiniz.
Problemi çözdükten sonra kaldığımız yerden devam edelim. Bu kısımda next diyerek devam edebilirsiniz.
Karşınıza "There is an error selecting this partition for install…" ile başlayan bir hata ekranı çıkarsa seçili olan disk alanını delete butonu ile silip tekrar denediğinizde sorun çözülecektir. Sonrasında bir sonraki aşamaya geçeceksiniz ve karşınıza aşağıdaki sayfa gelecektir.
Bu sayfa tamamlandığında aşağıdaki sayfaya geçiş yapacağız.
Tüm bu yükleme adımları bittiğinde, aşağıdaki görselde olduğu gibi sizi klasik masaüstü arayüzü ve otomatik olarak açılan "Server Manager" penceresi karşılayacak. Bu ekranı görüyorsanız kocaman bir tebrikler! IT dünyasında "Sistem Mühendisi" (System Engineer) rolüne doğru harika bir ilk adım attınız ve kendi sanal makinenizi başarıyla ayağa kaldırdınız. :)
Kaynaklar
Gemini