August 27, 2026
NEDİR BU RAID 0, 1, 5, 6 & 10?
Redundant Array of Independent Disks (RAID) en basit tabiriyle, olası disk arızalarında veri kaybını ve zararı minimuma indirmek…

By Eren Soylu
2 min read
Redundant Array of Independent Disks (RAID) en basit tabiriyle, olası disk arızalarında veri kaybını ve zararı minimuma indirmek, gerektiğinde de sistem performansını artırmak için birden fazla diski bir arada kullanan bir yöntemdir.
— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — Örnek bir senaryo düşünelim: Şirketinizin veya okulunuzun sunucusunda 4 adet disk var ve bu disklere bir RAID kartı üzerinden yapılandırma yapıyoruz. Yapılandırma türüne göre diskler birbirine aynalanır (mirroring) veya doğrulama verileri (parite) diskler arasına dağıtılır.
Bu sayede bir diskin yanması, kırılması veya bozulması durumunda veriler kaybolmaz ve sistem çalışmaya devam eder. Kullandığınız RAID çeşidine göre arıza toleransı değişir; bazı RAID türlerinde sıfır disk toleransı varken bazılarında 1 veya 2 diskin bozulmasına izin verilir.
— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —
RAID 0:
Disk Sayısı: Minimum 2 disk.
Nasıl Çalışır: Gelen veriler disklere parçalanarak dağıtılır (Striping).
Durum: En hızlı çalışan RAID türüdür fakat herhangi bir veri güvenliği sağlamaz. Disklerden biri bozulursa içerideki tüm veriler kalıcı olarak gider, kurtaramazsınız kısacası arıza toleransı yoktur.
— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —— — —
RAID 1:
Disk Sayısı: Minimum 2 disk.
Nasıl Çalışır: Gelen veriyi her iki diske de birebir kopyalar (Mirroring/Aynalama).
Durum: Disklerden biri yansa veya bozulsa bile diğer diskte verinin kopyası olduğu için hiçbir problem yaşanmaz. Ancak toplam disk kapasitenizin sadece yarısını kullanabilirsiniz. Genelde tek başına kurumsal sunucuların ana depolamasında değil, işletim sistemi disklerinde tercih edilir.
— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —— —
RAID 5:
Disk Sayısı: Minimum 3 disk.
Orta ve küçük ölçekli Kurumsal yerlerde ağırlıklı olarak bu RAID tipi kullanılır.
Nasıl Çalışır: Veriler disklere dağıtılırken bir yandan da parite (doğrulama) verisi disklere paylaştırılır.
Durum: Size 1 adet diski kaybetme hakkı tanır. 3 diskten biri bozulsa bile sistem çalışmaya devam eder; yerine yeni disk taktığınızda diğer disklerdeki veriler ve parite bilgisi sayesinde bozulan diskin verisi geri kurtarılır.
— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —— —
RAID 6:
Disk Sayısı: Minimum 4 disk.
Nasıl Çalışır: RAID 5 mantığıyla çalışır ancak sisteme çift parite verisi yazar. Durum: Aynı anda 2 diskinizin birden bozulmasına tolerans gösterir, veriler kaybolmaz. Çift parite hesabı yüzünden RAID 5'e göre yazma performansı biraz daha düşüktür. Sektörde aynı anda 2 diskin birden arızalanma ihtimali düşük görüldüğü için genellikle RAID 5 veya RAID 10 daha sık tercih edilir.
— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —
RAID 10 (1+0):
Disk Sayısı: Minimum 4 disk.
Basitce verileri alma ,iletme ve yazma hızı RAID 0 fakat disklere kaydetme açısından RAID 1
Nasıl Çalışır: RAID 1 (Aynalama) ile RAID 0'ın (Hız) birleşimidir.
Durum: Hem çok hızlı çalışır hem de verileri aynaladığı için yüksek güvenlik sağlar. Kapasitenin %50'sini kopyaya harcar ancak parite hesaplama yükü olmadığı için performansı yüksektir. Genellikle hastane, banka, konsolosluk veya askeriye gibi gecikmeye ve kesintiye tahammülü olmayan sistemlerde kullanılır.
— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — ——
Donanımsal ve Yazılımsal RAID
RAID işlemi fiziksel (donanımsal) veya yazılımsal olarak yapılabilir. Donanımsal RAID: Özel bir RAID kartı (Controller) ile yapılır. İşlemleri kartın kendi işlemcisi yönettiği için sunucuya yük bindirmez. Sektörde en çok tercih edilen ve en stabil yöntemdir. Yazılımsal RAID: Ek kart kullanılmadan, işletim sistemi seviyesinde yapılır. İş yükünü sunucunun CPU ve RAM'i karşılar.