Post cover image

September 7, 2026

SQL Server 2022'de Unutulan SA Parolasını Kurtarma: Windows Administrator’ı SYSADMIN Yapmak

SQL Server ortamlarında zaman zaman sa hesabının parolasının unutulması veya mevcut SQL Server sysadmin hesabına erişilememesi gibi…

By Emrah SEMİZ

3 min read

SQL Server ortamlarında zaman zaman sa hesabının parolasının unutulması veya mevcut SQL Server sysadmin hesabına erişilememesi gibi durumlarla karşılaşabiliriz.

Özellikle production ortamında çalışan bir SQL Server için ilk tercihimiz mümkün olduğunca servisi restart etmeden problemi çözmektir.

Ancak ortamda:

  • sa parolası bilinmiyorsa,
  • Windows hesabımız SQL Server üzerinde sysadmin değilse,
  • başka bir sysadmin hesabına erişimimiz yoksa,

SQL Server'ın single-user mode özelliği kullanılarak erişim yeniden kazanılabilir.

Bu yazıda SQL Server 2022 üzerinde Windows Administrator hesabını sysadmin rolüne ekleyerek erişimi geri kazanacağız.

1. Öncelikle Problemi Doğru Tanımlayalım

Örneğin elimizde aşağıdaki gibi bir yapı olduğunu düşünelim:

SQL Server 2022
      │
      ├── sa
      │     └── Parola bilinmiyor
      │
      └── Windows Administrator
            └── SQL Server sysadmin değil

Burada önemli bir ayrım var:

Windows Administrator olmak, SQL Server'da otomatik olarak sysadmin olmak anlamına gelmez.

SQL Server kurulumu sırasında hangi Windows kullanıcı veya grubuna sysadmin yetkisi verildiyse SQL Server normal modda o hesaplar üzerinden yönetilebilir.

2. SQL Server Servis Hesabını Karıştırmayalım

Örneğin SQL Server servisinin şu hesapla çalıştığını görebiliriz:

NT SERVICE\MSSQLSERVER

Bu, SQL Server'ın Windows servis hesabıdır.

sa ile aynı şey değildir.

sa
↓
SQL Server Authentication login
NT SERVICE\MSSQLSERVER
↓
SQL Server Windows servis hesabı

Dolayısıyla amacımız NT SERVICE\MSSQLSERVER hesabını yönetici yapmak değil.

Amacımız:

Windows Administrator
        ↓
SQL Server sysadmin

ilişkisini oluşturmaktır.

3. Önce Kesintisiz Yöntemi Deneyin

Single-user mode'a geçmeden önce mutlaka mevcut Windows hesabıyla SQL Server'a bağlanmayı deneyin.

SSMS:

Authentication:
Windows Authentication

ile bağlanmayı deneyin.

Bağlandıktan sonra:

SELECT
    ORIGINAL_LOGIN() AS LoginName,
    IS_SRVROLEMEMBER('sysadmin') AS IsSysadmin;

Sonuç:

IsSysadmin
----------
1

ise zaten sysadmin yetkimiz vardır.

Bu durumda hiçbir restart yapmadan:

ALTER LOGIN [sa]
WITH PASSWORD = 'YeniGucluSifre!2026';
ALTER LOGIN [sa] ENABLE;

komutlarıyla sa parolası değiştirilebilir.

Bu, production ortamı için en güvenli ve en az kesintili yöntemdir.

4. Hiçbir SYSADMIN Hesabına Erişemiyorsak

Bu durumda SQL Server'ın single-user mode özelliğini kullanabiliriz.

Single-user mode'da SQL Server yalnızca tek bağlantıya izin verir.

Burada kritik nokta budur.

SQL Server single-user modda açıldığında SQL Server Agent, monitoring yazılımları veya başka uygulamalar bağlantıyı bizden önce alırsa SQLCMD ile bağlantı kuramayabiliriz.

Bu nedenle:

-m

yerine mümkün olduğunca:

-mSQLCMD

kullanmak daha kontrollü bir yöntemdir.

Böylece yalnızca SQLCMD bağlantısına izin verilir.

5. SQL Server Instance Bilgisini Kontrol Edelim

PowerShell'i Administrator olarak açalım:

Get-Service | Where-Object {$_.Name -like "MSSQL*"}

Default instance örneği:

MSSQLSERVER

Named instance örneği:

MSSQL$SQL2022

olabilir.

Default instance için:

MSSQLSERVER

kullanacağız.

6. SQL Server'ı Single-User Mode'da Başlatmak

SQL Server Configuration Manager'ı açıyoruz.

Şuraya gidiyoruz:

SQL Server Configuration Manager
    ↓
SQL Server Services
    ↓
SQL Server (MSSQLSERVER)
    ↓
Properties

SQL Server'ın startup parametrelerine:

-mSQLCMD

ekliyoruz.

Ardından SQL Server servisini yeniden başlatıyoruz.

Default instance için PowerShell:

Restart-Service MSSQLSERVER

Kontrol:

Get-Service MSSQLSERVER

Servisin:

Running

olduğunu görmeliyiz.

7. SQLCMD ile Bağlanalım

SQL Server'ın bulunduğu sunucuda Administrator yetkili CMD veya PowerShell açıyoruz.

Default instance:

sqlcmd -E -S localhost

Named instance:

sqlcmd -E -S localhost\SQL2022

Bağlantı başarılıysa:

1>

şeklinde SQLCMD prompt'u gelir.

8. Administrator Hesabını SQL SYSADMIN Yapmak

Örneğin bilgisayarımızın adı:

SERVERNAME

ise Windows hesabımız:

SERVERNAME\Administrator

olacaktır.

SQLCMD içerisinde:

CREATE LOGIN [SERVERNAME\Administrator] FROM WINDOWS;
GO
ALTER SERVER ROLE [sysadmin]
ADD MEMBER [SERVERNAME\Administrator];
GO

Burada iki işlem yapıyoruz:

1. Windows login oluşturuyoruz

CREATE LOGIN [...]
FROM WINDOWS;

2. Login'i sysadmin rolüne ekliyoruz

ALTER SERVER ROLE [sysadmin]
ADD MEMBER [...];

9. Login Zaten Varsa

Eğer:

CREATE LOGIN

komutu login'in zaten mevcut olduğunu söylerse, login oluşturmak yerine doğrudan:

ALTER SERVER ROLE [sysadmin]
ADD MEMBER [SERVERNAME\Administrator];
GO

çalıştırabiliriz.

10. Yetkiyi Kontrol Edelim

Şimdi:

SELECT
    SUSER_SNAME() AS LoginName,
    IS_SRVROLEMEMBER('sysadmin') AS IsSysadmin;
GO

veya:

SELECT
    sp.name,
    IS_SRVROLEMEMBER('sysadmin', sp.name) AS IsSysadmin
FROM sys.server_principals sp
WHERE sp.name LIKE '%Administrator%';
GO

ile kontrol edebiliriz.

Beklenen sonuç:

IsSysadmin
----------
1

11. Artık SA Parolasını Değiştirebiliriz

Administrator hesabımızı sysadmin yaptıktan sonra:

ALTER LOGIN [sa]
WITH PASSWORD = 'YeniGucluSifre!2026';
GO

Eğer sa disabled durumdaysa:

ALTER LOGIN [sa] ENABLE;
GO

Kontrol:

SELECT
    name,
    is_disabled
FROM sys.sql_logins
WHERE name = 'sa';
GO

Beklenen:

is_disabled
-----------
0

12. Single-User Mode'dan Çıkmayı Unutmayın

En önemli adımlardan biri burasıdır.

İşlem bittikten sonra SQL Server Configuration Manager'a tekrar giriyoruz.

Startup Parameters içerisinden:

-mSQLCMD

parametresini kaldırıyoruz.

Sonrasında SQL Server'ı tekrar başlatıyoruz.

Default instance:

Restart-Service MSSQLSERVER

Named instance:

Restart-Service 'MSSQL$SQL2022'

Böylece SQL Server tekrar normal multi-user mode ile çalışmaya başlar.

13. Son Test

Artık SSMS üzerinden:

Authentication:
Windows Authentication
User:
SERVERNAME\Administrator

ile bağlanabiliriz.

Ayrıca sa hesabını da test edebiliriz:

Authentication:
SQL Server Authentication
Login:
sa
Password:
Yeni parola

SQL içerisinde:

SELECT
    SUSER_SNAME() AS LoginName,
    IS_SRVROLEMEMBER('sysadmin') AS IsSysadmin;

sonucu:

LoginName = sa
IsSysadmin = 1

olmalıdır.

14. Production Ortamında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bu yöntem bir emergency recovery yöntemidir.

Production SQL Server üzerinde uygulamadan önce:

  • Change kaydı oluşturulmalı.
  • Restart için bakım penceresi planlanmalı.
  • SQL Server Agent durumu kontrol edilmeli.
  • Monitoring sistemlerinin bağlantı kurması engellenmeli.
  • -mSQLCMD parametresinin işlem sonunda kaldırıldığından emin olunmalı.
  • İşlem sonrasında SQL Server'ın normal multi-user modda çalıştığı doğrulanmalı.
  • Oluşturulan geçici/yardımcı Windows login'ler kontrol edilmeli.
  • sa hesabı gerekiyorsa güçlü bir parola kullanılmalı.
  • Kurum politikası izin veriyorsa sa hesabının kullanımı yerine kişisel/domain DBA hesapları tercih edilmelidir.

Özet

Senaryomuz:

SA şifresi unutuldu
        ↓
Windows hesabı SQL SYSADMIN değil
        ↓
Başka SYSADMIN hesabına erişilemiyor
        ↓
SQL Server -mSQLCMD ile başlatılır
        ↓
SQLCMD ile Windows Administrator bağlanır
        ↓
Administrator → SYSADMIN yapılır
        ↓
SA password reset edilir
        ↓
-mSQLCMD kaldırılır
        ↓
SQL Server normal modda başlatılır
        ↓
Windows Administrator ile SQL yönetimi

Buradaki en önemli bilgi şudur:

Windows Administrator hesabının SQL Server'da önceden sysadmin olması gerekmez. SQL Server single-user recovery senaryosunda erişim yeniden kazanılarak Windows hesabı sysadmin rolüne eklenebilir.

Ancak production ortamında single-user mode kullanmadan önce mutlaka mevcut bir sysadmin hesabıyla erişim olup olmadığı kontrol edilmelidir. Çünkü erişim varsa SQL Server'ı restart etmeye hiç gerek yoktur.

None